AĞUSTOS AYI 1 LİTRE SICAK ÇİĞ SÜT ÜRETİM MALİYETİ: 28,50 TL/l
Derneğimiz Maliyet Komisyonu, sektörde şeffaflık ve doğru bilgilendirme hedefi doğrultusunda yürüttüğü düzenli çalışmalar kapsamında Ağustos ayına ait sıcak çiğ süt üretim maliyetini kamuoyuna açıklamaktadır.
100 baş sağmal üzerinden günlük ortalama 30 litre süt verimi esas alınarak oluşturulan işletme modeli çerçevesinde yapılan hesaplamalarda; güncel yem fiyatları ile tüm gider ve gelir kalemleri dikkate alınmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda Ağustos ayında 1 litre sıcak çiğ süt üretim maliyeti 28,50 TL olarak hesaplanmıştır.
Temmuz ayına göre, litre başına maliyetin 1,63 TL yükselmesinde en önemli etken, kesif yem fiyatlarında görülen %11 civarındaki artış olarak öne çıkmaktadır. Bildiğiniz üzere Amerika Birleşik Devletleri, İran savaşı nedeniyle Hürmüz boğazından geçişte yaşanan sıkıntılar ve Karadeniz’de meydana gelen nakliye sorunları, hammadde tedarikinde sıkıntılar yaşanmasına neden olmuş ve yem hammaddelerinin fiyatlarında yükselme gözlenmiştir. Ayrıca geçen aya göre mazot fiyatında da yükselme olmuştur.
Girdi maliyetlerine gelen bu yükselişin yanında reforme inek ve düve kesim fiyatlarında %4,5 artış gözlenmiş ancak bu yükselme dahi kesif yemde meydana gelen yükselişin maliyete yansımasını dengeleyememiştir.
Ülkemizin içinde bulunduğu enflasyonist ortamdan kaynaklı koruyucu hekimlik ve sağlık giderleri de TÜİK verileri dikkate alınarak güncellenmiştir. Gelinen noktada, Ulusal Süt Konseyi tarafından Ekim ayına kadar sabitlenen çiğ süt referans fiyatının gözden geçirilmesi önerimizdir.
Bilindiği üzere Ulusal Süt Konseyi yönetmeliği gereği her ay 1 litre sıcak süt maliyeti açıklamaktadır. Konseyin maliyet hesaplamasında yapılan açıklamalarda; giderlerin 10 baş ve üzeri işletmelerin giderlerine göre bulunmuştur denmektedir. Burada kaç baştan bahsedildiği net değildir. Ayrıca günde 20 litre süt veren bir sürünün sadece sağmal olan ineklerinin yem giderleri dikkate alınmakta; doğan tüm dişi ve erkek buzağılar 4 günlükken satılmaktadır. Bunun dışındaki tüm giderler ‘’toplam maliyetin %62,1’i yemdir’’ şeklinde belirtilmektedir. Yapılan açıklamada yem giderleri dışındakiler bölümünde vb ibaresi kullanılmakta ve bu bölümün ayrı bir programda ayrıntılı bir şekilde hesaplandığı belirtilmektedir. Bu ayrıntıda diğer giderler içerisinde ölen veya reforme edilmesi gereken hayvanlar dikkate alınmakta mıdır? Ölen veya reforme edilen bir sağmalın yerine sürünün devamlılığı için gebe düve ve /veya sağmal inek satın alma bedeli eklenmiş midir?
Aynı şekilde gelirler bölümünde sadece buzağı geliri dikkate alınmıştır. Oysaki reforme edilen ineklerin kesiminden de gelir elde edilmektedir. Gerçi bu durum reforme edilen hayvanın yerine konması için gereken tutarın altında kalacağından gider kalemlerinde satın alınan ineğin de dikkate alınması gerekmektedir. Tüm bu ayrıntılar yapılan açıklamada farklı bir programda hesaplanmaktadır denmekte ancak bu programda nasıl bir hesaplama yapıldığı ve bahsi geçen ayrıntıdaki kalemlerin % oranları açıklanmamaktadır.
Konseyimiz tarafından yılın ilk 2 ayında yem giderleri % 63,35 iken Mart ayından bugüne kadar bu oran %62,10 olarak belirtilmiştir. Bu düşüş elektriğe gelen zammın etkisi şeklinde mi yorumlanmalıdır? Derneğimiz tarafında yapılan maliyet hesaplamasında da yem giderleri her ay değişmekle birlikte konseyimiz ile yakın hesaplanmakta ve yem fiyatlarımız arasında da çok büyük farklılıklar da bulunmamaktadır. Bu nedenle; tüm sektörü etkileyen maliyet ve tavsiye fiyatı konusunda yetkili olan kurumun maliyetler arasındaki farkın algılanması için diğer giderler bölümünün de ayrıntılı olarak açıklanması faydalı olacaktır.
Özetle sadece yem fiyatlarındaki değişime dayanan ve yine sadece sağmal ineklerin tükettiği yem miktarı göz önünde bulundurularak yapılan hesaplamanın ayrıntılandırılması sektörümüzün beklentisidir.
Bu noktada, 2026 Ocak-Ağustos döneminde konseyimizin ve derneğimizin hesapladığı 1 litre sıcak süt maliyetlerini ve yine konseyimiz tarafından açıklanan 1 litre sıcak çiğ süt referans fiyatlarını ortaya koymak isteriz. Aşağıdaki tabloda konuya ilişkin verileri bulabilirsiniz.
➢
Ulusal süt konseyi ve derneğimizin 1 litre süt maliyeti ile çiğ süt referans fiyatı (TL/l)

Aşağıda maliyete ilişkin ayrıntılar bilgilerinize sunulmaktadır.
Saygılarımızla,
TÜSEDAD YÖNETİM KURULU