EYLÜL AYI 1 LİTRE SICAK ÇİĞ SÜT ÜRETİM MALİYETİ: 29,34 TL/l
Üreticilerimizin emeğinin gerçek değerini görünür kılmak ve kamuoyunu doğru bilgilendirmek amacıyla Derneğimiz Maliyet Komisyonu, Eylül ayına ait sıcak çiğ süt üretim maliyetini açıklamaktadır. Bu paylaşım, sektörün şeffaflığına katkı sunarken üreticilerimizin hak ettiği karşılığı alabilmesi için güçlü bir çağrıdır.
100 baş sağmal üzerinden günlük ortalama 30 litre süt verimi esas alınarak oluşturulan işletme modeli çerçevesinde yapılan hesaplamalarda; güncel yem fiyatları ile tüm gider ve gelir kalemleri dikkate alınmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda Eylül ayında 1 litre sıcak çiğ süt üretim maliyeti 29,34 TL olarak hesaplanmıştır.
Ağustos ayına göre litre başına maliyetin 84 kuruş yükselmesinde en önemli etkenler, son ayda mazota gelen %20,8’lik zam ile kesif yem fiyatlarında görülen artışlardır. Kesif yem fiyatlarına Temmuz ayına göre Ağustos’ta %11 ve Ağustos ayı fiyatlarına da Eylül ayında %8 zam gelmiştir. Bildiğiniz üzere Amerika Birleşik Devletleri, İran savaşı nedeniyle Hürmüz boğazından geçişte yaşanan sıkıntılar ve Karadeniz’de meydana gelen nakliye sorunları, hammadde tedarikinde sıkıntılar yaşanmasına neden olmuş ve yem hammaddelerinin fiyatlarında yükselme gözlenmiştir.
Girdi maliyetlerine gelen bu yükselişin yanında reforme inek ve düve kesim fiyatlarında bir değişim olmamıştır.
Ülkemizin içinde bulunduğu enflasyonist ortamdan kaynaklı koruyucu hekimlik ve sağlık giderleri de TÜİK verileri dikkate alınarak güncellenmiştir. Gelinen noktada, Ulusal Süt Konseyi tarafından Ekim ayına kadar sabitlenen çiğ süt referans fiyatının gözden geçirilmesi önerimizdir. Nitekim, Bakanlığımız ve Ulusal Süt Konseyi (USK) tarafından düzenlenen Süt Çalıştayı’nda alınan karar gereği Ulusal Süt Konseyi’nin 3 ayda bir çiğ süt satış tavsiye fiyatını güncellemesi gerekmektedir. Ancak 1 Mayıs’tan geçerli olarak ilan edilen fiyat 5 ay boyunca sabit bırakılmıştır.
TÜSEDAD olarak vurgumuz nettir. Çiğ süt fiyatı üreticinin gerçek maliyetleri temel alınarak belirlenmeli; maliyet hesabındaki tüm varsayımlar ve kalemler şeffaf biçimde açıklanmalıdır. Fiyatlandırma yalnızca bugünü değil, önümüzdeki üç ayı da kapsayacak sürdürülebilir bir yaklaşım içermelidir. TÜFE sepetinde süt ürünlerinin payı sınırlıyken, üretici fiyatını baskılamak tek başına çözüm değildir. Enerji, akaryakıt, yem hammaddeleri ve lojistikteki riskler ile jeopolitik gelişmeler üretim maliyetlerini yükseltebilir. İthal yem hammaddelerine bağımlılık da bu baskıyı artırmaktadır.
Ekim’deki değerlendirmede yalnızca bugünün koşulları değil, yılbaşına kadar uzanacak maliyet riskleri de hesaba katılmalıdır. Aksi halde üreticinin sürü küçültme riski artar. Bu da süt hayvanı varlığını ve dolayısıyla ülkenin süt ve et arzını riske sokar. Bu nedenle çağrımız, üretimin sürekliliğini güvenceye alacak, şeffaf ve gerçek maliyete dayalı bir fiyatlama yaklaşımının benimsenmesidir.
Bu noktada, 2026 Ocak-Eylül döneminde konseyimizin ve derneğimizin hesapladığı 1 litre sıcak süt maliyetlerini ve yine konseyimiz tarafından açıklanan 1 litre sıcak çiğ süt referans fiyatlarını ortaya koymak isteriz. Aşağıdaki tabloda konuya ilişkin verileri bulabilirsiniz.
➢
Ulusal süt konseyi ve derneğimizin 1 litre süt maliyeti ile çiğ süt referans fiyatı (TL/l)

Derneğimiz maliyet komisyonunca hesaplanan Eylül ayı 1 litre sıcak süt maliyetine ilişkin detaylar aşağıda bilgilerinize sunulmaktadır.
Saygılarımızla,

TÜSEDAD YÖNETİM KURULU