Yazılar

Çiğ sütte “yıllık fiyat” önerisi

Çiğ sütte “yıllık fiyat” önerisi
Yıllardır tartışma konusu olan çiğ sütün fiyatı ve desteklenmesi konusunda Türkiye Süt, Et Gıda Sanayicileri ve Üreticileri Birliği Derneği’nden (SETBİR) yeni bir model önerisi geldi. Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli ile görüşen SETBİR Başkanı Tarık Tezel ve yönetim kurulu üyeleri çiğ süt fiyatının yılda bir kez belirlenmesini ve ülke genelinde uygulanmasını öneren bir rapor sundu.

Hayvancılık, süt ve kırmızı et konusunda öneriler içeren SETBİR’in raporunda süt konusunda şu değerlendirmeye yer verildi: “Sektörün en temel sorunu, istikrarlı ve besleme maliyeti ile ilişki kuran bir fiyatlama ve destekleme modelinin kurulamamış olması. Taban fiyat senede bir kez bütçe dönemi öncesinde belirlenmeli ve takvim yılı boyunca ülkemizin her yerinde uygulanması sağlanmalı. Bu taban fiyat ile birlikte taban kalite (yağ, protein, mikrobiyolojik yük) değerleri de açıklanmalıdır. Fiyat, toplanmış, soğutulmuş süt fiyatı olmalıdır. Mevsimsellik nedeniyle oluşan arz-talep kaymalarını telafi edecek (müdahale alımı gibi müdahale satışını da öngören) bir müdahale sistemi kurulmalı. Süt fiyatı ile besleme maliyeti arasında karşılıklı bir değer (parite) belirlenmeli ve yıl boyunca bu paritedeki sapmaları telafi edecek bir “çiğ süt destekleme” sistemi oluşturulmalı.”

Sıcak süte destek verilmesin

Çiğ sütün toplanmasında, süt hijyeni riskleri ve toplama maliyetlerini yükselten uygulamaların israfa yol açtığı belirtilen raporda: “Süt, sağımından itibaren en geç iki saat içinde + 4 dereceye soğutulmalı. Ancak merkezi toplama yerine, kapı kapı süt toplanması nedeni ile mikrobiyolojik yükün artması, sütün niteliğinin bozulmasına neden olmaktadır. Sütün üretildiği yerleşim merkezlerine süt toplama ve soğutma merkezleri kurulmalı. Üretici, sütünü, bu merkezlere mutlaka kendi getirmelidir. Sıcak süt, destekleme kapsamından çıkarılmalı” denildi. SETBİR Başkanı Tarık Tezel’in Bakan Pakdemirli’ye sunduğu raporda Et ve Süt Kurumu’nun (ESK) ithalat yapmak yerine piyasada regülasyon görevi yapması gerektiği ifade edildi. Türkiye’nin kırmızı ette arz yetersizliğinin üç önemli kök nedeni olduğu belirtilen raporda bu nedenler şöyle sıralandı: “Sürülerde gebelik oranı ve döl veriminin düşüklüğü. Özellikle buzağı ölümleri ve hastalık nedenleriyle yaşanan kayıplar. Etçi ve kombine ırk hayvan sayısının azlığı.”

Bu üç önemli sorunun, Türkiye’nin kasaplık gücünü sığırda %28’den %24’e, küçükbaş hayvanlarda ise %43’ten %16’ya düşürdüğü belirtilerek çözüm konusunda şu değerlendirmeye yer verildi: “Büyükbaş hayvan varlığımız sütçü tip genetik yapıya sahiptir ve et verimi düşüktür. Etçi ve kombine ırkların da varlığının artırılması, Buzağılama sıklığı yanında buzağı ölümlerinin azaltılması yoluyla besilik-materyal arzının artırılması, hayvan hastalıkları ile etkin mücadele, kesimlik hayvan arzını artıracak ve piyasada fiyat istikrarının kurulması ve korunmasına yardımcı olacaktır. Öte yandan ESK’nın kırmızı ette ithalat görevinden regülasyon görevine dönmesi beklenmektedir. Kaliteli ve yeterli miktarda kaba ve kesif yem ihtiyacının karşılanmasında yurtiçi üretim yeterli değil. İhtiyaç büyük oranda ithalat ile karşılandığından, dövize bağlı istikrarsız bir piyasa hüküm sürmekte. Kesif yem üretiminin %60’ı ithal girdilere dayanmakta. Çiğ süt ve kırmızı et maliyetlerini önemli ölçüde etkileyen yem fiyat istikrarı için yem sektörü desteklenmelidir. Kaba yem ihtiyacının karşılanması için, hayvancılığa dayalı yem bitkisi üretimi teşvik edilmelidir. Meraların, ihtisas sahibi üreticilere, ıslah şartıyla kiralanacağı bir düzen getirilmelidir.”

Kırmızı ette kayıt dışılık önlenmeli

Kesimden başlayarak tüketiciye kadar olan zincirde, kırmızı ette kayıt dışını destekleyen, haksız rekabete yol açan, halk sağlığını tehdit eden ivedilikle iyileştirilmesi gereken uygulama alanları olduğu ifade edilen raporda kırmızı et ile ilgili öneriler ise şöyle: “Kesim standartları ve karkas sınıflandırması belirlenerek kalite odaklı, haksız rekabeti önleyici, tüketici memnuniyetini hedefleyen uygulamalara geçilmeli. Eski, iyi hijyen şartlarından yoksun mezbahalar çağın ve yasaların gereklerine uygun hale getirilmeli. Sektörde kesimhaneler ile perakende satış noktaları arasındaki aracılar yasal düzenleme ortadan kaldırılmalıdır. Hayvan pazarlarında denetimler standart bir sisteme ve daha sık periyotlara kavuşturulmalıdır.”

Neler yapılmalı?

1- Kayıt dışılık ortadan kaldırılmalı
2- Fiyat istikrarı sağlanmalı.
3- Arz-talep dengesi sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulmalı
4- Süt ve et ürünlerine yönelik bilgi kirliliği önlenmeli

Kaynak: Ali Ekber Yıldırım

News

Hayvancılıkta “acil önlemler paketi” geliyor

Hayvancılıkta “acil önlemler paketi” geliyor

Hayvancılık sektörüne yönelik “acil önlemler paketi” yılbaşından itibaren devreye girecek. Hayvan ithalatı,kırmızı et piyasası, çiğ süt primi, süt ürünleri ihracatına destek,yem hammaddeleri ithalatında gümrük vergilerinin sıfırlanması gibi bir dizi kararı kapsayan “acil önlemler paketi” 2019’un ilk günlerinde uygulamaya konulacak.
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın 19 Aralık’ta yapılan Gıda Komitesi toplantısından sonra “Tarımda 2019’un yol haritasını belirledik” açıklamasının ayrıntılarına DÜNYA ulaştı. Özellikle hayvancılık sektörüne yönelik bu yılın hemen başında devreye girecek bir dizi önlem alınıyor.

Bakan Albayrak ilk işareti twiter mesajı ile verdi

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak Gıda Komitesi Toplantısı’ndan sonra twiter hesabından şu mesajı paylaşmıştı: “Tarımda ithal girdi bağımlılığını azaltma ve tarımsal erken uyarı sistemine ilişkin 2019 planlaması başta olmak üzere, önemli başlıklarda yol haritamızı hazırladık. 2019 çok daha stratejik adımları atacağımız bir yıl olacak.”

DÜNYA’nın ulaştığı 2019 yılı yol haritasında, özellikle 31 Mart’ta yapılacak yerel seçim öncesinde en çok sorun yaşanan hayvancılık sektörü için bir dizi önlem yer alıyor.
Önlemler arasında, 1 Ocak 2019 tarihi itibariyle çiğ süt prim desteğinin artırılması da var. Bunu Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli 22 Aralık’ta açıkladı. Pakdemirli’nin açıklamasına göre, Ocak,Şubat,Mart 2019 döneminde çiğ süt destekleme primi litre başına 15 kuruşluk artışla 25 kuruş olarak ödenecek.

Hayvan kesimleri hızlandırılacak
Et ve Süt Kurumu depolarında biriken 20 bin tonu aşkın karkas et nedeniyle hayvanın kesimi için 3 ay sonrasına gün veriyor. Şubat 2019’a kadar kesim için randevu verilen ve kesilmesi beklenen hayvan sayısı 300 bin başa ulaştı.Alınacak önlemlerden birisi de hayvan kesimini hızlandırmaya yönelik olacak. Buna göre Et ve Süt Kurumu kesimleri hızlandırarak piyasadaki sıkışıklığı 1 ayda ortadan kaldıracak. Böylece yetiştirici hayvan kesimi için 3 ay beklemeyecek.

Hayvan ithalatına sınırlama

Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’nin bir süreden beri “Önümüzdeki 6 ay kasaplık hayvan ithalatı olmayacak” açıklaması daha da genişletiliyor. Hayvancılığa yönelik acil önlem paketinde kasaplık hayvan ithalatının yanı sıra damızlık Holstein gebe düve ithalatının durdurulması, besilik dana ithalatına da 2019 yılı içinde sınırlama getirilmesi öngörülüyor. Besilik hayvan ithalatında 2014 yılındaki uygulamaya geri dönülüyor. İthalat yapmak için iç piyasadan belli miktarda hayvan alınması şartı getirilecek. 2014 yılında ithalat yapmak isteyenler iç piyasadan aldıkları hayvan kadar ithalat izni veriliyordu. Örneğin 100 baş ithal etmek için iç piyasadan 100 baş besi hayvanı alma şartı vardı. Şimdi tekrar bu uygulamaya geçilecek.

Sütte ihracata destek,yem dayatmasına son verilecek

Çiğ sütte destekleme priminin 15 kuruş artışla litre başına 25 kuruşa çıkarılmasının yanı sıra ihracata da destek verilecek. Süt ürünleri ihracatı yapacak her kuruluşa destek sağlanması öngörülen yeni uygulamada amaç iç piyasadaki arz fazlası süt ürünlerinin ihracatını sağlamak.Ayrıca süt sanayicilerinin “yemimi almazsan sütünü almam” dayatmasına da son verilmesi öngörülüyor. Bir çok süt sanayicisi çiğ süt üreten çiftçiye yem satıyor. “Yemimi almazsan sütünü almam” dayatması karşısında çaresiz kalan üretici mecburen yem alıyor.Bu uygulamanın da sona erdirilmesi için yeni düzenlemeler yapılacak.

Ocak’ta referans fiyat belirlenmeyecek

Çiğ süt destekleme priminin litre başına 10 kuruştan 25 kuruşa çıkarılması nedeniyle, Ulusal Süt Konseyi’nin Ocak ayında toplantı yaparak referans fiyat belirlemeyeceği ve daha önce belirlenen 1 lira 70 kuruşluk fiyatın bir kaç ay daha geçerli olacağı ifade ediliyor. Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli yaptığı açıklamada bunun ipuçlarını verdi. Pakdemirli 1 lira 70 kuruş olan referans fiyatın 25 kuruşluk prim ile 1 lira 95 kuruşa yükseldiğini ifade etti. Bu açıklama referans fiyat için yeni bir toplantı olmayacağının işareti olarak gösteriliyor.

Yem ithalatında vergi sıfırlanıyor

Alınacak bir başka önlem ise yem hammaddeleri ithalatına ilişkin. Yem hammaddeleri ithalatında geçen yıl yüzde 7.8’e kadar düşürülen gümrük vergisi 2019 itibariyle sıfırlanacak.

Gıda Komitesi devrede

Hayvancılıkta devreye girecek “acil önlemler paketinin” ilk olarak 19 Aralık’ta yapılan Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme ve Değerlendirme Komitesi (Gıda Komitesi)’nde ele alındığı öğrenildi. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın başkanlığında, Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli,Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya’nın ve ilgili bakanlıkların üst düzey bürokratlarının katıldığı 19 Aralık 2018 tarihli Gıda Komitesi toplantısında hayvancılık sektörüne ilişkin bu önlemler konusunda karar alındı. Önlemlerin Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli tarafından tek tek kamuoyuna açıklanması kararlaştırıldı. Pakdemirli ilk olarak 22 Aralık’ta çiğ süt primini açıkladı. Önümüzdeki günlerde diğer önlemlerle ilgili ayrıntıları açıklaması bekleniyor.

Acil önlemler paketinde neler var?

1- Çiğ süt destekleme primi 2019 yılının ilk 3 ayında litre başına 15 kuruş artışla 25 kuruş olacak
2- Et ve Süt Kurumu hayvan kesimlerini hızlandırarak 3 aylık bekleme süresini sonlandıracak
3- Canlı hayvan ithalatına sınırlama getirilecek
4- Süt ürünleri ihracatına destek verilecek
5- Yem hammaddeleri ithalatında vergi sıfırlanacak
6- Besi hayvanı ithalatında ithal edilecek hayvan kadar iç piyasadan alma şartı olacak
7- Süt sanayicisinin üreticiden süt alırken yem alma dayatması önlenecek

Ali Ekber Yıldırım

 

ÇİĞ SÜT REFERANS FİYATI 153 KURUŞ

ENFLASYONU ARTIRIR DİYE ERTELENMİŞTİ

ALİ EKBER YILDIRIM /İZMİR

Ulusal Süt Konseyi, çiğ süt referans fiyatım 1 Şubat 2018’den itibaren geçerli olmak üzere litre başına 1 lira 53 kuruşa yükseltti. Konseyin dün Ankara’da yapılan toplantısında 1 Şubat-30 Haziran 2018 dönemi için çiğ süt referans fiyatının litre başına 1 lira 44 kuruş, hizmet bedeli 9 kuruş olmak üzere toplamda 1 lira 53 kuruş olması kararlaştırıldı. Aralık ayı sonunda yapılan toplantıda referans fiyatın artırılması konusunda süt sanayicileri ile üreticiler anlaşmaya varmış, ancak Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı temsilcilerinin fiyat artışının enflasyonu artıracağını gerekçe göstererek karşı çıkmıştı. O toplantıda fiyatın 16 Ocak’ta belirlenerek açıklanması kararlaştırıldı. Dün yapılan toplantıda Fiyat artışı kabul edildi Böylece en son 2017 Eylül ayında litre başına 1 lira 30 kuruştan 1 lira 40 kuruşa çıkarılan çiğ süt referans fiyatı 1 Şubat’tan geçerli olmak üzere 1 lira 53 kuruşa çıkarıldı. Serbest piyasada bazı bölgelerde Ulusal Süt Konseyi’nin belirlediği referans fiyatın üzerinde çiğ süt alımı yapılıyor. Önümüzdeki aylarda çiğ süt üretimine bağlı olarak fiyatın daha da artması bekleniyor. Bu nedenle 30 Haziran’ı beklemeden referans fiyatın bir kez daha artırılması gündeme gelebilir.

Kaynak : Dünya